سيدمحمد حسيني، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، در هفدهمين جشنواره كتابخانه هاي عمومي و مطالعه مفيد با اشاره به دو برابر شدن سرانه مطالعه كشور در 9 سال اخير و رسيدن به 18 دقيقه، برداشتن گام هاي بلندتر در توسعه كتابخانه ها و افزايش سرانه مطالعه را وابسته به عزم ملي و تعامل همگاني دانست.

 سيد محمد حسيني در اين مراسم با بيان اين مطلب كه كتاب بايد طبيعت ثانونيه ايرانيان شود، تصريح كرد: اگر از نظر علمي بخواهيم در منطقه و جهان سرآمد باشيم راهي نداريم جز اينكه ملت ما با كتاب انس بگيرند و كتاب طبيعت ثانونيه آنها شود.

وي افزود: به عنوان امتي كه معجزه پيامبرش كتاب است كه در آن بر قرائت و قلم تاكيد بسيار شده زيبنده نيست جايگاه خوبي از نظر كتابخواني نداشته باشيم. در سند چشم انداز 20 ساله نهاد كتابخانه هاي عمومي رسيدن به جايگاه نخست از لحاظ شاخص هاي كتابخانه اي در منطقه و قرار گرفتن در زمره 15 كشور برتر جهان پيش بيني شده است. اين امر لفظا آسان ولي عملياتي شدن آن در عصر تحول اطلاعات دشوار و البته ميسر است.

حسيني خاطرنشان كرد: ما كه سراسر آموزه‌هاي ديني‌مان كتاب و كتابت است بايد به اين مقوله توجه كنيم چرا كه كتاب و كتابت كتب 322 بار در قرآن آمده است و در روايات نيز آمده است كه يك ساعت انديشه به 70 سال عبادت ترجيح دارد.

وي با اشاره به اين كه در گذشته پيش از بناي يك شهر ابتدا مسجد و كتابخانه اش تاسيس مي شود، تصريح كرد: نبايد به مركز دانشگاهي، شهرك و بوستاني كه كتابخانه ندارد، مجوز ساخت داد.  شهرداري‌ها بايد بر اساس قانون نيم‌درصد درآمد خود را به حساب كتابخانه ها واريز كنند. همچنين وزارت مسكن بايد بهترين زمين‌هايش را به كتابخانه تخصيص دهد.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي همچنين گفت:  در سفرهاي استاني كتابخانه‌هاي زيادي در شهرها و استانها ساخته شده و ميانگين يك متر به اعضاي هر 100 نفر به 1.5 متر رسيده است اما تا 8 متر مربع درنظر گرفته شده در سند چشم انداز هنوز فاصله داريم.

 وي پايين بودن شمارگان انتشار كتاب و نامناسب بودن سامانه توزيع را از مشكلات حوزه كتاب عنوان كرد و افزود: با وجود اين اشكال ها بايد توجه كرد اگر كتابي، جذابيت داشته باشد، به چاپ هاي متعدد مي رسد. در دنياي امروز كه بازي هاي رايانه‌‌‌اي جهان را گرفته‌اند بايد از موضع مقتدرانه‌تر در حوزه تاليف كار كنيم.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در تبيين اقدام هاي انجام شده در حوزه توسعه كتابخواني به خريد كتاب از ناشران، برگزاري نمايشگاه بين المللي كتاب و حضور ايران در نمايشگاههاي خارج از كشور به عنوان اقداماتي براي توسعه كتاب و كتابخواني اشاره كرد.

منصور واعظي، دبير كل نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور، ديگر سنخران اين همايش بود.

وي با اشاره به نام گذاري اين دهه به نام پيشرفت و عدالت گفت: پيشرفت و عدالت با توسعه علمي محقق مي شود و كتابخانه هاي عمومي در آن نقش تعيين كننده دارند. براي تحقق اهداف كتابخانه هاي عمومي برنامه ميان مدت و كوتاه مدت را بر اساس سند چشم انداز بلند مدت طراحي كرديم. بر اساس سند چشم انداز بايد از لحاظ سرانه عضو، تعداد كتابخانه، امانت كتاب و تعداد منابع كتابخانه ها تا پايان سال 1404 در منطقه اول و نيز جزو 15 كشور برتر جهان شويم.بايد سرانه مطالعه را هم افزايش دهيم كه البته اين جزو اهداف اصلي ما نيست بلكه جزو اهداف مبنايي ما است.

به گفته دبير كل نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور در بحث فضاي كتابخانه‌اي طبق آمار انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا كشور چك اول و در يونسكو ايسلند مقام نخست را دارد. در منطقه نيز كشور آذربايجان در صدر جدول و عربستان با كمتر از يك كتابخانه براي 25 هزار نفر آخرين كشور است.

وي افزود: تعداد كتابخانه‌هاي عمومي ما 1800كتابخانه است كه در بين 39 كشور انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا رتبه 28 و در بين 56 كشور يونسكو رتبه 41 از آن ما است و بايد براي رسيدن به اهدافمان 28 هزار كتابخانه داشته باشيم.

واعظي گفت: در سال 86 سرانه فضاي كتابخانه‌اي به اعضاي هر 100 نفر كمتر از يك متر مربع بود كه تا پايان سال 88 به دو متر با احتساب كتابخانه‌هاي مستقل خواهد رسيد.

وي كتابخانه ها را به اقسام مركز استاني، مركز شهرستاني، استاندارد، شهري، روستايي و سيار تقسيم كرد و مسوولان خواست از حمايت خيران براي تامين اعتبار ساخت كتابخانه هاي روستايي استفاده كنند.

دبيركل نهاد كتابخانه‌هاي عمومي كشور افزود: طبق آمار انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا از نظر منابع كتابخانه‌اي ايسلند اول و اسلواكي در پايين جدول است.  در منطقه نيز به ترتيب گرجستان بالاترين رتبه‌ها را دارا ست كه در بين 39 كشور انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا ايران داراي جايگاه 38 و در بين 58 كشور يونسكو داراي رتبه 48 است.

وي تصريح كرد: براي رسيدن به هدف گذاري چشم انداز 20 ساله به 242 ميليون نسخه كتاب نياز داريم كه سالانه 15 ميليون نسخه بايد افزوده شود.

واعظي خاطرنشان كرد: تا پايان سال جاري كتابخانه ديجيتال با 100 هزار نسخه كتاب فعال مي شود.  

وي گفت:  براساس آمار يونسكو و انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا كشور انگلستان بيشترين عضو كتابخانه‌اي را دارا ست و در منطقه نيز كشور گرجستان با 41 درصد جمعيت بيشترين اعضا را دارد.  در ايران نيز 1.6 درصد جمعيت عضو كتابخانه هستند كه بايد به 27 درصد افزايش يابد و از اين منظر از بين 39 كشور انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا ايران داراي جايگاه 38 و براساس آمار يونسكو از 43 كشور داراي رتبه 33 است.

به گفته واعظي، بر اساس امانت،  طبق آمار انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا و همچنين يونسكو فنلاند رتبه اول را دارا است و در منطقه ارمنستان بالاترين رتبه را به خود اختصاص مي دهد.

 واعظي ادامه داد: امانت براساس جمعيت در ايران 0.3 درصد است كه بايد به 5 برسد. سال قبل 22 ميليون نسخه كتاب به اعضا داديم كه بايد به 386 ميليون نسخه در سال برسد و براين اساس از بين 39 كشور انجمن اطلاعات اتحاديه اروپا رتبه 36 و در بين 56 كشور يونسكو رتبه 38 را دارا هستيم.

وي با اشاره به سرانه مطالعه گفت: سرانه مطالعه كتاب هاي غير درسي 18 دقيقه در روز، روزنامه 44 دقيقه در روز و نشريات 9 دقيقه در روز است. در ايران به اعضاي 1300 نفر جمعيت يك عنوان كتاب در آلمان به اعضاي هر 900 نفر يك عنوان و در انگليس به اعضاي هر 500 نفر يك عنوان كتاب منتشر مي‌شود كه در كشورهاي عربي به اعضاي هر 12 هزار نفر يك كتاب منتشر مي‌شود.

همچنين در اين مراسم، علي اكبر رشاد، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در سخناني، به بررسي قلمرو موضوعي منابع كتابخانه‌هاي عمومي پرداخت و خاطرنشان كرد: كاركتابدار به دليل نوع فعاليتي كه انجام مي‌دهد شريف است.

شما جمعي هستيد كه همه وقت و لحظه‌هاي خود را صرف كتاب و كتابخوانمي‌كنيد و پرورش ذهن و انديشه نسل‌ها به دست شما است.

دكتر غلامرضا فدايي، مدير گروه كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران نيز از سخنرانان اين همايش بود.

وي كتابخانه عمومي را كتابخانه اي براي همه عنوان كرد و گفت: در مجموعه سازي منابع بايد به اندازه، تنوع، مخاطب آثار، بازار نشر و شيوه انتخاب از ميان گزينه ها توجه كرد.

فدايي افزود: محموعه كتابخانه سفره علمي گسنرده لاست كه براي چيدن آن همه بايد بكوشند. روابط سالم بيروني و دروني ساختار نهاد كتابخانه ها در رسيدن به اين آرمان موثر است.

وي با تاكيد بر اين كه بازار نشر و تاليف بايد با كتابخانه در ارتباط باشد، گفت: در وضعيت مطلوب مديريت دانش در جامعه متكي بر كتابخانه ها و مراكز اسناد است و ارتباطي زنجيره وار ميان اين نشر، كتابخانه و مديريت دانش برقرار مي شود.

همچنين در اين مراسم، منشور اخلاق حرفه اي كتابداران قرائت و آرم جديد نهاد كتابخانه ها رونمايي شد.

در پايان از مديران نمونه،كتابداران،كتابخوانان و خادمان فرهنگي كتابخانه هاي عمومي كشور تجليل شد و از استان ايلام از افراد به شرح ذيل قدرداني بعمل آمد. مرتضي محمدزاده مدير كل كتابخانه هاي عمومي استان ايلام بعنوان مدير كل نمونه،تيمور پيري مسئول كتابخانه عمومي امير كبير آبدانان به عنوان كتابدار بسيجي،علي مراد محمدي بعنوان كتابخوان نمونه در رده بزرگسالان عضو كتابخانه عمومي اميركبير آبدانان و از انجمن كتابخانه هاي عمومي استان ايلام بعنوان انجمن برتر تجليل شد.